دود سیگار سرمایههای اجتماعی را میسوزاند
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ یکی از مهمترین سرمایههای اقتصادی و اجتماعی هر کشور، نیروی انسانی است. برای بهرهمندی از توانمندیهای فکری، علمی و مهارتی این سرمایه، نیاز به سیاستگذاری و برنامهریزی با رویکرد حمایتی داریم.
بیشتر بخوانید
نوجوانان و جوانان هر جامعه به عنوان آیندهسازان و کارآفرینان، نقش مهمی در توسعه پایدار اقتصادی و رشد و بالندگی فرهنگی جامعه دارند. آنان نیروهای بالقوهای هستند که برای شکوفایی استعدادها، نیازمند اصلاح زیرساختها و بهبود رفتارها به تناسب شرایط مکانی، زمانی و فرهنگی میباشند.
آموزههای دینی تأکید زیادی بر نقش خانوادهها در نظارت و تربیت فرزندان صالح، به ویژه در سنین نوجوانی (۷ تا ۱۴ سالگی) دارند تا نسلهای نواندیش برای کشور عزیزمان جمهوری اسلامی ایران پرورش یابند. اما متأسفانه، معضل اعتیاد به محصولات دخانی (سیگار و قلیان) در میان نوجوانان و جوانان رو به افزایش است. زنگ خطر برای خانوادهها و مسئولان کشوری و لشکری به صدا درآمده و باید چارهاندیشی شود.
دخانیات به روایت آمار
· سن اعتیاد در ایران به ۱۵ سالگی و حتی ۱۲ سالگی کاهش یافته است.
· بر اساس تحقیقات، مصرف پنج نخ سیگار در روز به مدت چهار هفته باعث اعتیاد میشود.
· نرخ اعتیاد در بین دانشآموزان ایرانی ۲ تا ۳ درصد است که نسبت به سایر کشورها (۱۷ تا ۲۰ درصد) وضعیت بهتری دارد، اما روند روبه افزایش آن در سالهای اخیر نگرانکننده است.
· ۱۳ درصد کودکان مصرف سیگار را قبل از ۱۰ سالگی تجربه میکنند.
· محققان اعلام کردهاند: ۹۰ درصد افرادی که به محصولات دخانی اعتیاد دارند، قبل از ۱۸ سالگی شروع کردهاند. همچنین بیش از ۹۵ درصد معتادان به مواد مخدر، قبلاً تجربه سیگار کشیدن داشتهاند.
عواقب مصرف دخانیات در نوجوانان و جوانان
سازمان ملل متحد، اعتیاد به دخانیات را چهارمین بحران جهان پس از سلاحهای هستهای، رشد جمعیت و آلودگی هوا معرفی کرده است. بر اساس آمار سازمان جهانی بهداشت، ۳۰ درصد بیماران قلبیعروقی و تنفسی بر اثر استعمال دخانیات جان خود را از دست میدهند.
توتون همراه با کاغذ، فیلتر و برخی افزودنیها منجر به تولید ۷ هزار ماده سمی و ۷۰ ماده سرطانزا میشود. مواد سمی موجود در سیگار و قلیان شامل:
· نیکوتین: عامل سکتههای قلبی
· آرسنیک و آمونیاک: آسیب جدی به کلیهها و کبد
جالب آنکه ۹۰ درصد نیکوتین در لباس، پوست، دیوار، مبل، فرش و وسایل خانه میچسبد و باقی میماند.
علاوه بر آسیبهای جسمی، از آنجا که نوجوان در سنین بلوغ دارای روحیه عاطفی و هیجانی است، مصرف دخانیات میتواند معضلات روانی-اجتماعی زیر را به همراه داشته باشد:
· از دست دادن عزت نفس
· ناامیدی و افسردگی
· انزواطلبی
· بدخلقی، خشونت و پرخاشگری
که در نهایت مشکلات جدی برای جامعه ایجاد خواهد کرد.
مهمترین علل و عوامل افزایش مصرف دخانیات در نوجوانان و جوانان
1. الگوبرداری منفی از شبکههای مجازی (هنرپیشهها و سلبریتیها)
2. القای باورهای غلط مبنی بر اینکه سیگار باعث رفع عصبانیت، استرس، اضطراب و ناامیدی میشود
3. دسترسی آسان و قیمت پایین انواع محصولات دخانی
4. الگوی نامناسب خانواده (والدین سیگاری)
5. فشار دوستان و همسالان و تفریحات ناسالم
6. تغییرات جسمی و روانی در سن بلوغ
راهکارها (عوامل بازدارنده)
1. حمایتهای عاطفی و مادی والدین
2. ارتقای عزت نفس با آموزش مهارت «نه گفتن» در برابر پیشنهادات منفی
3. کنترل و نظارت بر دوستان و همسالان در سنین نوجوانی
4. غنیسازی اوقات فراغت با ورزش، تفریحات سالم و شرکت در کلاسهای آموزشی و مهارتی
5. تقویت بنیههای اعتقادی و معنوی با حضور در اماکن مذهبی و برنامههای فرهنگی
نویسنده: صفیاله ملکی، دکتری جامعهشناسی.
انتهای خبر/